بدان که عدالت‏بر سه قسم است:

اول: آنکه ميان بندگان و خالق ايشان است، و بيان آن اين است که: دانستى عدالت عبارت است از: عمل به مساوات به قدر امکان.و چون دانستى که: حق - سبحانه‏و تعالى - بخشنده حيات و عطا کننده جميع کمالات است، آنچه هر زنده به آن محتاج،از او آماده، و خوان نعمت و احسان و روزى از براى هر کسى نهاده، آنچه از نعمتهاى‏بيکران او هر ساعتى مى‏رسد زبانها از تعداد آن عاجز، و آنچه از عطاهاى بى‏پايانش هرلحظه حاصل مى‏شود، از حد و حصر و بيان متجاوز است، و آنچه از مراتب عاليه‏درجات متعاليه و سرور و بهجت و عيش و راحت، که در عالم آخرت مهيا نموده، به‏مراتب غير متناهيه بالاتر و بهتر، نه چشمى مثل آن ديده و نه گوشى شنيده، و نه به‏خاطرى خطور کرده.

پس، البته حقى واجب از براى خدا بر بندگان ثابت است، که بايد به ازاى آن عدالت‏فى الجمله حاصل شود، زيرا که: از هر که فيضى و نعمتى به ديگرى رسد، و او درمقابل نوع مکافاتى  به عمل نياورد، البته ظالم و جابر خواهد بود، و ليکن مکافات‏نسبت‏به اشخاص مختلف مى‏شود.و مکافات احسان پادشاه دعاى بقاى دولت، و نشرمحامد و شکر نعمت اوست، و مکافات مخدوم اطاعت و سعى در خدمت او، و ديگرمکافات، به دادن مال و قضاى حاجت اوست، و ساحت کبريائى حضرت آفريدگار ازاحتياج به اعانت و سعى ما منزه، و عرصه جلالش از ضرورت اعمال و افعال، مقدس‏است.و ليکن، بر بندگان واجب است کسب معرفت و تحصيل محبت او، و سعى در بجاآوردن فرمان، و جد در اطاعت پيغمبران او.و انقياد احکام شريعت و امتثال آداب‏دين و ملت، هر چند که توفيق اينها نيز از جمله نعمتهاى اوست.

ادامه مطلب...

 

يا نفسانى است، يا خارجى، يا جسمى.

و اسباب نفسانيه آن است که: در ابتداى فطرت از براى آدمى حاصل باشد.مثل‏آنکه قوه ادراک او ضعيف باشد، يا در او قوه شهوت اصلا نباشد.

و اسباب خارجيه آن است که: به سبب عوارض خارجيه حاصل شده باشد.مثل‏اينکه با بدان نشسته، يا حکايات ايشان را شنيده، و ميل و شوق به آنها نموده و پيروى ومتابعت کرده و مرتکب اعمال ناشايست گشته تا آنکه ملکه او شده.

و اسباب جسمانيه آن است که: به سبب ناخوشى و مرض، در بدن صفات بدحاصل شده باشد، همچنان که مشاهده مى‏شود که به سبب بعضى از امراض، آدمى راکج‏خلقى به هم مى‏رسد، يا ضعف و «فتور» در قوه شهويه پيدا مى‏گردد.

راه معالجه امراض نفسانى

و اما طريق معالجه کليه در امراض نفسانيه آن است که: بعد از آنکه سبب آن راشناخت، اگر سبب مرض جسمانى باشد سعى در معالجه بدن نمايد، و آن مرض را ازبدن دفع کند.و چنانچه سبب خارجى يا نفسى باشد، طريق معالجه کليه آن مثل‏معالجات امراض جسمانيه باشد.

مذکور شد که: علم اخلاق که طب روحانى است مشابه است‏با طب جسمانى، وقانون کلى در معالجه امراض جسميه آن است که: ابتدا تشخيص مرض داده شود وجنس آن شناخته شود، و بعد از آن تفحص از سبب حدوث آن مرض شود، سپس‏در صدد معالجه آن بر آيد.

و معالجاتى که مى‏شود يا معالجات کليه است، که تخصيص به مرضى دون مرضى‏ندارد، بلکه شامل جميع امراض است، يا جزئيه که مخصوص به مرضى معين است.

لهذا، بايد طبيب ارواح و کسى که در مقام معالجه نفوس، يا در صدد دفع مرض نفس‏خود است، اين قانون را ملاحظه نمايد.

پس، به جهت تشخيص امراض نفسانيه و تعيين صفات رديه مى‏گوييم: دانستى که‏رذايل صفات که امراض روح هستند، نيست مگر انحراف و تعدى اخلاق از حداعتدال، و دانستى که قواى انسانيه که اخلاق و صفات متعلق به آنها است، سه نوع است:

ادامه مطلب...

 

بدان که: لازم است از براى طالب پاکى نفس از اوصاف رذيله، و آرايش آن به‏صفات جميله، اجتناب از چند چيز:

اول: اجتناب از مصاحبت‏بدان و اشرار را لازم داند.و دورى از همنشينى صاحبان‏اخلاق بد را واجب شمارد، و احتراز کند از شنيدن قصه‏ها و حکايات ايشان، و استماع‏آنچه از ايشان صادر شده و سرزده.و با نيکان و صاحبان اوصاف حسنه مجالست‏نمايد، و معاشرت ايشان را اختيار کند، و کيفيت‏سلوک ايشان را با خالق و خلق ملاحظه‏نمايد.و از حکايات پيشينيان و گذشتگان از بزرگان دين و ملت و راهروان راه سعادت‏مطلع شود، و پيوسته استماع کيفيت احوال و افعال ايشان را نمايد، زيرا که: صحبت‏باهر کسى مدخليت عظيم دارد در اتصاف به اوصاف و تخلق به اخلاق او.

نار خندان باغ را خندان کند صحبت نيکانت از نيکان کند

ادامه مطلب...

 

اوائل سال 72 در ارتفاع 112 فکه، همراه بچه ها توى راه کارى مى رفتيم جلو. حميد اشرفى دوربين در دست داشت و مدام عکس مى گرفت و به قول بچه ها صحنه ها را شکار مى کرد. به شيارى رسيديم که عبور از آنجا را خطرناک تشخيص دادم. احتمالا آب باران بعضى مين ها را شسته و پائين آورده بود. بهتر ديدم که از روى يال يکى از تپه ها رد شويم. همين طور که داشتيم از يال، راه کار مى زديم و جلو مى رفتيم، به يک مين والمرى برخوردم که درست وسط راه کار قرار داشت. يک ترکش خمپاره خورده بود به کلاهک و شاخک هاى مين و آن را کج کرده بود. اشرفى پريد جلو و گفت که بگذارم او مين را ببرد. خنده اى کردم و گفتم:

ادامه مطلب...